Vitamine D: waarom deze vitamine belangrijker is dan je denkt
Veel mensen besteden pas aandacht aan vitamines en mineralen wanneer ze klachten krijgen. Toch kan een tekort zich ongemerkt ontwikkelen, zelfs als je denkt gezond te eten. Een van de meest voorkomende tekorten is vitamine D, een vitamine die een veel grotere rol speelt in onze gezondheid dan vaak wordt gedacht.
Wat doet vitamine D?
Vitamine D, ook wel vitamine D3 of cholecalciferol genoemd, is onmisbaar voor een goed functionerend lichaam. De vitamine helpt bij de opname van calcium en fosfaat, waardoor botten en tanden sterk blijven. Daarnaast speelt vitamine D een belangrijke rol bij het behoud van gezonde spieren en een goed werkend immuunsysteem.
Steeds meer wetenschappelijk onderzoek laat bovendien zien dat een vitamine D-tekort mogelijk samenhangt met verschillende gezondheidsproblemen. Zo wordt er onderzoek gedaan naar de relatie tussen lage vitamine D-waarden en spierklachten, diabetes type 1 en 2 en bepaalde vormen van kanker, zoals borst-, prostaat- en darmkanker. Hoewel deze verbanden nog verder worden onderzocht, onderstrepen ze wel het belang van een gezonde vitamine D-spiegel.
Hoe krijg je voldoende vitamine D binnen?
De belangrijkste bron van vitamine D is zonlicht. Wanneer de huid wordt blootgesteld aan zonlicht, maakt het lichaam zelf vitamine D aan. Gemiddeld is dagelijks 20 tot 30 minuten buiten zijn vaak voldoende, afhankelijk van het seizoen, het tijdstip van de dag en de hoeveelheid huid die onbedekt is.
Toch blijkt dat veel mensen, ook in zonnige gebieden, een tekort hebben. Dat komt onder andere doordat we vaker binnen zijn, beschermende kleding dragen of zonnebrandcrème gebruiken. Hoewel zonnebrandcrème belangrijk is om de huid te beschermen tegen schadelijke UV-straling, vermindert het ook de aanmaak van vitamine D.
Uit onderzoeken blijkt dat een groot deel van de bevolking een lagere vitamine D-spiegel heeft dan wenselijk. In Europa wordt geschat dat ongeveer 60 tot 70 procent van de mensen een onvoldoende vitamine D-status heeft.
Voeding als aanvulling
Naast zonlicht kun je vitamine D ook via voeding binnenkrijgen. Vooral vette vis, zoals zalm, haring en makreel, bevat relatief veel vitamine D. Ook eieren leveren een kleine hoeveelheid. Voor mensen die onvoldoende vitamine D aanmaken of via voeding binnenkrijgen, kunnen supplementen een goede aanvulling zijn.
Is het verstandig om je vitamine D te laten controleren?
Heb je langdurig spierklachten, vermoeidheidsklachten of maak je je zorgen over een mogelijk tekort? Dan kan het verstandig zijn om je vitamine D-waarde via de huisarts te laten bepalen.
Een langdurig tekort kan bijdragen aan een verminderde botkwaliteit en op langere termijn het risico op botontkalking (osteoporose) vergroten. Bij kinderen kan een ernstig tekort leiden tot rachitis, ook wel bekend als de Engelse ziekte.
Hoeveel vitamine D heb je nodig?
De aanbevolen hoeveelheid vitamine D verschilt per persoon en is afhankelijk van leeftijd, leefstijl en eventuele medische aandoeningen. Voor sommige groepen adviseert de Gezondheidsraad standaard een supplement.
Er bestaan daarnaast verschillende inzichten over de optimale dagelijkse dosering. Daarom is het verstandig om bij twijfel advies te vragen aan je huisarts of behandelaar, zodat de dosering aansluit bij jouw persoonlijke situatie.
Een gezonde basis
Vitamine D is misschien geen vitamine waar je dagelijks bij stilstaat, maar wel één die een belangrijke bijdrage levert aan sterke botten, gezonde spieren en je algehele gezondheid. Door voldoende buiten te zijn, gevarieerd te eten en zo nodig je vitamine D-waarde te laten controleren, kun je een eventueel tekort tijdig aanpakken.
Let op: Gebruik vitamine D-supplementen bij voorkeur volgens het advies van de Gezondheidsraad of je arts. Meer is niet altijd beter; een te hoge dosering kan ook nadelige gevolgen hebben.
