Onderzoek naar hyperbare zuurstoftherapie bij long covid

Wat is er onderzocht?

Het onderzoek werd tussen december 2020 en december 2021 uitgevoerd in het Shamir Medical Center in Israël. Er deden volwassenen aan mee die minstens drie maanden na een bevestigde coronabesmetting nog klachten hadden met denken en concentreren, en daar in hun dagelijks leven last van ondervonden.

De deelnemers werden door loting in twee groepen verdeeld:

• De HBOT-groep ademde in een drukcabine via een masker zuivere zuurstof in, bij een druk van twee keer de normale luchtdruk. Een sessie duurde 90 minuten, met elke 20 minuten een korte pauze met gewone lucht.
• De controlegroep zat net zo lang in dezelfde cabine, maar ademde gewone lucht in bij normale luchtdruk. Aan het begin werd de druk even kort verhoogd, zodat de behandeling voelde en klonk als een echte.

Beide groepen kregen 40 sessies, vijf keer per week, verspreid over ongeveer twee maanden. De deelnemers wisten niet in welke groep ze zaten, en de onderzoekers die de testen afnamen ook niet. Uiteindelijk rondden 73 deelnemers het onderzoek af: 37 in de HBOT-groep en 36 in de controlegroep.

Vóór de behandelingen en één tot drie weken na de laatste sessie werden de deelnemers onderzocht met:

• een computertest voor geheugen, aandacht, denksnelheid en uitvoerende functies (zoals plannen en organiseren)
• vragenlijsten over energie, slaap, psychische klachten en pijn
• een MRI-scan van de hersenen

Wat vonden de onderzoekers?

In vergelijking met de controlegroep ging de HBOT-groep meer vooruit op:

• Denkvermogen in het algemeen, en dan vooral op aandacht en uitvoerende functies
• Energie en lichamelijke beperkingen
• Slaapkwaliteit
• Psychische klachten, zoals somberheid en lichamelijke klachten zonder duidelijke oorzaak
• De mate waarin pijn het dagelijks leven beïnvloedde

Op de MRI-scans zagen de onderzoekers in de HBOT-groep een betere doorbloeding en veranderingen in de structuur van hersengebieden die te maken hebben met denken en emoties.

Niet alles verschilde tussen de groepen. Het geheugen verbeterde in beide groepen. De onderzoekers schrijven dat toe aan het natuurlijke herstel. Ook reuk en smaak gingen in beide groepen vooruit, zonder duidelijk verschil. Bijwerkingen kwamen in beide groepen ongeveer even vaak voor (35% in de HBOT-groep en 39% in de controlegroep). Niemand hoefde vanwege bijwerkingen met de behandeling te stoppen.

De onderzoekers concluderen dat HBOT de denkfuncties, psychische klachten, pijnklachten en vermoeidheid bij long covid kan verbeteren. Volgens hen komt dat mogelijk door een betere doorbloeding van de hersenen.

Waar schiet het onderzoek tekort?

Het onderzoek is zorgvuldig opgezet: de controlegroep kreeg een nepbehandeling, en de deelnemers wisten niet wie welke behandeling kreeg. Toch zijn er een paar kanttekeningen. Een deel daarvan noemen de onderzoekers zelf:

• Kleine groep. Met 73 deelnemers is het onderzoek relatief klein. Groter onderzoek is nodig om te zien voor wie de behandeling het meest oplevert.
• Aantal sessies. Er werden 40 sessies gegeven. Hoeveel sessies nodig zijn voor het beste resultaat, is nog niet bekend.
• Korte termijn. De metingen werden één tot drie weken na de laatste sessie gedaan. Of de effecten blijven, zegt dit onderzoek niet. De onderzoekers hebben de deelnemers later opnieuw onderzocht. Daarover verscheen in 2024 een aparte publicatie.
• Eén ziekenhuis. Het onderzoek vond plaats in één centrum.
• Belangen. Het onderzoek werd betaald uit het onderzoeksfonds van het ziekenhuis. Drie van de onderzoekers werken voor of hebben aandelen in een bedrijf dat zich bezighoudt met hyperbare zuurstoftherapie. Dat staat in het artikel vermeld.

Wat betekent dit voor jou?

Dit onderzoek laat zien dat hyperbare zuurstoftherapie een behandeling is die verder onderzoek verdient bij long covid. Het is geen garantie dat de behandeling bij iedereen werkt, en het vervangt de zorg van je huisarts niet. Long covid kan veel verschillende klachten geven, en wat bij de één helpt, hoeft bij de ander niet te helpen.

Wil je weten of hyperbare zuurstoftherapie iets voor jou kan zijn? Lees meer over hyperbare zuurstoftherapie of maak een afspraak voor een persoonlijk gesprek. Je kunt voor HBOT terecht in onze praktijken in Weert en Heerlen.

Bron

Zilberman-Itskovich S, Catalogna M, Sasson E, et al. Hyperbaric oxygen therapy improves neurocognitive functions and symptoms of post-COVID condition: randomized controlled trial. Scientific Reports, 2022; 12: 11252. › Lees het volledige onderzoek

Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Heb je klachten, overleg dan met je huisarts of chiropractor.